12 വര്‍ഷം കൊണ്ട് ദാരിദ്ര്യത്തില്‍നിന്ന് കരകയറിയത് 50 കോടി ഇന്ത്യക്കാര്‍; ദാരിദ്ര്യ നിരക്ക് 27.1 ശതമാനത്തില്‍നിന്ന് 2.6 ശതമാനമായി കുറഞ്ഞു; നേട്ടം അംഗീകരിച്ച് ലോകബാങ്ക് റിപ്പോര്‍ട്ട്; പക്ഷേ സമ്പത്തിന്റെ ഭൂരിഭാഗവും പത്ത് ശതമാനം പേരുടെ കൈയില്‍; തൊഴില്‍, വരുമാനം, ആരോഗ്യം; ഇന്ത്യ നേരിടുന്നത് പുതിയ വെല്ലുവിളികള്‍
ന്യൂ ഡൽഹി: ഇന്ത്യയില്‍ 12 വര്‍ഷത്തിനിടെ ദാരിദ്ര്യത്തില്‍നിന്ന് കരകയറിയത് ഏകദേശം 50 കോടി ജനങ്ങള്‍. 2011 മുതല്‍ 2023 വരെയുള്ള കാലയളവില്‍ രാജ്യത്തെ കടുത്ത ദാരിദ്ര്യ നിരക്ക് 27.1 ശതമാനത്തില്‍നിന്ന് 2.6 ശതമാനമായി കുറഞ്ഞതായി ലോകബാങ്കിന്റെ പുതിയ റിപ്പോര്‍ട്ട്. ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും ജനസംഖ്യയുള്ള രാജ്യമായ ഇന്ത്യയില്‍ ഉണ്ടായ ഈ മാറ്റം വലിയ നേട്ടമാണെന്നാണ് ലോകബാങ്കിന്റെ വിലയിരുത്തല്‍. പ്രതിദിനം മൂന്ന് ഡോളറില്‍ താഴെ വരുമാനമുള്ളവരുടെ എണ്ണത്തിലാണ് വലിയ കുറവുണ്ടായത്. അതേസമയം, രാജ്യത്ത് സമ്പന്നരും സാധാരണക്കാരും തമ്മിലുള്ള അന്തരം വര്‍ധിക്കുകയാണ്. ദാരിദ്ര്യം കുറഞ്ഞെങ്കിലും സാമ്പത്തിക വളര്‍ച്ചയുടെ ഗുണം എല്ലാവര്‍ക്കും ഒരുപോലെ ലഭിക്കുന്നില്ലെന്നതാണ് റിപ്പോര്‍ട്ട് ഉയര്‍ത്തുന്ന പ്രധാന ചോദ്യം.
ലോകബാങ്കിന്റെ കണക്കനുസരിച്ച് 2011ല്‍ ഇന്ത്യയിലെ ജനസംഖ്യയുടെ 27.1 ശതമാനം പേരും കടുത്ത ദാരിദ്ര്യത്തിലായിരുന്നു. 2023 ആയപ്പോഴേക്കും ഇത് 2.6 ശതമാനമായി കുറഞ്ഞു. പ്രതിദിനം 3 ഡോളര്‍ എന്ന വരുമാന പരിധി അടിസ്ഥാനമാക്കിയാണ് ഈ കണക്ക് തയ്യാറാക്കിയത്. ഭക്ഷണം, വെള്ളം, താമസം, വസ്ത്രം തുടങ്ങിയ അടിസ്ഥാന ആവശ്യങ്ങള്‍ നിറവേറ്റാന്‍ പോലും കഴിയാത്ത അവസ്ഥയെയാണ് കടുത്ത ദാരിദ്ര്യമായി കണക്കാക്കുന്നത്. അതേസമയം, താഴ്ന്ന ഇടത്തരം വരുമാനമുള്ള രാജ്യങ്ങള്‍ക്കായി നിശ്ചയിച്ചിട്ടുള്ള പ്രതിദിനം 4.20 ഡോളര്‍ എന്ന ദാരിദ്ര്യ പരിധി അടിസ്ഥാനമാക്കിയുള്ള കണക്കിലും വലിയ മാറ്റമുണ്ട്. ഈ പരിധിക്ക് താഴെ ജീവിച്ചിരുന്നവരുടെ വിഹിതം 57.7 ശതമാനത്തില്‍നിന്ന് 16.1 ശതമാനമായി കുറഞ്ഞു. ഇതിന്റെ അടിസ്ഥാനത്തിലാണ് 49.6 കോടി പേര്‍ ദാരിദ്ര്യത്തില്‍നിന്ന് പുറത്തുവന്നതായി ലോകബാങ്ക് കണക്കാക്കുന്നത്.
ഇത്രയും വലിയ ജനസംഖ്യയില്‍ ദാരിദ്ര്യം കുറയ്ക്കാനായത് ലോകത്തെ ഏറ്റവും വേഗത്തിലുള്ള മാറ്റങ്ങളിലൊന്നാണെന്നാണ് ലോകബാങ്കിന്റെ വിലയിരുത്തല്‍. സമാനമായ നേട്ടം കൈവരിച്ച മറ്റൊരു രാജ്യം ചൈനയാണ്. എന്നാല്‍ അവിടെ 80 കോടിയിലേറെ പേരെ കടുത്ത ദാരിദ്ര്യത്തില്‍നിന്ന് പുറത്തുകൊണ്ടുവരാന്‍ ഏകദേശം 40 വര്‍ഷമെടുത്തു. ഇന്ത്യയില്‍ 12 വര്‍ഷത്തിനുള്ളില്‍ ഇത്രയും വലിയ മാറ്റമുണ്ടായത് ശ്രദ്ധേയമാണെന്ന് സാമ്പത്തിക വിദഗ്ധരും ചൂണ്ടിക്കാട്ടുന്നു. ഇന്ത്യയുടെ സാമ്പത്തിക വളര്‍ച്ചയും ജനങ്ങളുടെ ഉപഭോഗശേഷിയിലുണ്ടായ മാറ്റവും ഈ നേട്ടത്തിന് സഹായകമായി. കഴിഞ്ഞ മാസം ഇന്ത്യയുടെ സാമ്പത്തിക വളര്‍ച്ചാ പ്രവചനം ലോകബാങ്ക് 7.1 ശതമാനമായി ഉയര്‍ത്തിയിരുന്നു. രാജ്യത്തെ ദാരിദ്ര്യനിര്‍മാര്‍ജന നേട്ടത്തെ പ്രധാനമന്ത്രി നരേന്ദ്ര മോദിയും പ്രശംസിച്ചു. ദാരിദ്ര്യത്തില്‍ ചരിത്രപരമായ കുറവും പുതിയ അവസരങ്ങളുടെ വളര്‍ച്ചയുമാണ് ഉണ്ടായതെന്നായിരുന്നു അദ്ദേഹത്തിന്റെ പ്രതികരണം.
ദാരിദ്ര്യം കുറയാന്‍ ഒരു സര്‍ക്കാര്‍ പദ്ധതിയെ മാത്രം കാരണമായി കാണാനാകില്ലെന്നാണ് സാമ്പത്തിക വിദഗ്ധരുടെ വിലയിരുത്തല്‍. 1990കളുടെ തുടക്കത്തില്‍ ഇന്ത്യ സാമ്പത്തിക രംഗം തുറന്നുകൊടുത്തതിനു പിന്നാലെ വളര്‍ച്ചയുടെ വേഗം വര്‍ധിച്ചിരുന്നു. തുടര്‍ന്നുവന്ന സര്‍ക്കാരുകള്‍ തൊഴില്‍, ഭക്ഷണം, വീട്, കുടിവെള്ളം തുടങ്ങിയ മേഖലകളില്‍ വിവിധ പദ്ധതികള്‍ നടപ്പാക്കി. ഗ്രാമീണ മേഖലയില്‍ വര്‍ഷത്തില്‍ കുറഞ്ഞത് 100 ദിവസത്തെ തൊഴില്‍ ഉറപ്പാക്കുന്ന പദ്ധതി മുന്‍ പ്രധാനമന്ത്രി മന്‍മോഹന്‍ സിങ്ങിന്റെ കാലത്താണ് ആരംഭിച്ചത്. 2014ല്‍ നരേന്ദ്ര മോദി സര്‍ക്കാര്‍ അധികാരത്തിലെത്തിയശേഷം നേരിട്ടുള്ള പണസഹായം, സൗജന്യ ഭക്ഷ്യധാന്യം, വീട് തുടങ്ങിയ പദ്ധതികള്‍ക്ക് കൂടുതല്‍ പ്രാധാന്യം നല്‍കി. ഏകദേശം 80 കോടി ജനങ്ങള്‍ക്ക് സൗജന്യ ഭക്ഷ്യധാന്യം നല്‍കുന്ന പദ്ധതിയും ഇതില്‍ പ്രധാനമാണ്. ഗ്രാമീണ മേഖലയിലെ ശുചിമുറി നിര്‍മാണത്തിനും സര്‍ക്കാര്‍ വലിയ പ്രാധാന്യം നല്‍കി.
കുടിവെള്ള ലഭ്യതയിലുണ്ടായ വര്‍ധനയും ദാരിദ്ര്യം കുറയാന്‍ സഹായിച്ചെന്നാണ് സാമ്പത്തിക വിദഗ്ധരുടെ വിലയിരുത്തല്‍. 2019 ഓഗസ്റ്റില്‍ ഗ്രാമീണ വീടുകളില്‍ പൈപ്പ് വെള്ളം ലഭിച്ചിരുന്നത് 17 ശതമാനത്തില്‍ താഴെ മാത്രമായിരുന്നു. സര്‍ക്കാര്‍ കണക്കുകള്‍ പ്രകാരം ഇത് ഇപ്പോള്‍ ഏകദേശം 82 ശതമാനമായി ഉയര്‍ന്നു. ശുദ്ധമായ കുടിവെള്ളം ലഭിക്കുന്നതോടെ രോഗങ്ങള്‍ കുറയുകയും ചികിത്സയ്ക്കായി ചെലവാക്കുന്ന പണം ലാഭിക്കാനാകുകയും ചെയ്യും. കുടുംബാംഗങ്ങള്‍ക്ക് കൂടുതല്‍ സമയം ജോലിക്കായി ഉപയോഗിക്കാനും കഴിയും. ഇതുവഴി വരുമാനം ഉയരാനും സാധ്യതയുണ്ട്. ശുചിത്വം, കുടിവെള്ളം, ഭക്ഷ്യസഹായം, തൊഴില്‍ എന്നിവ ഒരുമിച്ച് ജനങ്ങളുടെ ജീവിതത്തില്‍ മാറ്റമുണ്ടാക്കിയെന്നാണ് ബ്രൂക്കിങ്‌സ് സ്ഥാപനത്തിനുവേണ്ടി സാമ്പത്തിക വിദഗ്ധരായ സുര്‍ജിത് ഭല്ലയും കരണ്‍ ഭാസിനും നടത്തിയ പഠനത്തില്‍ ചൂണ്ടിക്കാട്ടുന്നത്.
എന്നാല്‍ ദാരിദ്ര്യം കുറഞ്ഞെന്ന കണക്കുകള്‍ മാത്രം രാജ്യത്തിന്റെ സാമ്പത്തിക സ്ഥിതി വിലയിരുത്താന്‍ മതിയാകില്ലെന്ന് ചില വിദഗ്ധര്‍ മുന്നറിയിപ്പ് നല്‍കുന്നു. സൗജന്യമായി നല്‍കുന്ന ഭക്ഷ്യധാന്യം ജനങ്ങളുടെ വിശപ്പകറ്റാന്‍ സഹായിക്കുമെങ്കിലും പോഷകാഹാരത്തിന്റെ ആവശ്യങ്ങള്‍ പൂര്‍ണമായി നിറവേറ്റുന്നില്ലെന്നാണ് വിമര്‍ശനം. ഭക്ഷ്യസഹായം കൂടുതല്‍ ആവശ്യമുള്ളവരെ കണ്ടെത്തി അവര്‍ക്കായി പദ്ധതികള്‍ നടപ്പാക്കണമെന്നും വിദഗ്ധര്‍ ആവശ്യപ്പെടുന്നു. 80 കോടി ജനങ്ങള്‍ക്ക് ദീര്‍ഘകാലം സൗജന്യ ഭക്ഷ്യധാന്യം നല്‍കുന്നത് സര്‍ക്കാരിന് സാമ്പത്തികമായി എത്രത്തോളം താങ്ങാനാകുമെന്ന ചോദ്യവും ഉയരുന്നുണ്ട്. ഇത്രയും വലിയ ജനവിഭാഗം സര്‍ക്കാര്‍ സഹായത്തെ ആശ്രയിക്കേണ്ടിവരുന്നത് രാജ്യത്തെ വരുമാനപ്രശ്‌നങ്ങളുടെ സൂചനയാണോയെന്നും ചര്‍ച്ചയുണ്ട്. ഇന്ത്യ സ്വന്തം ദാരിദ്ര്യ കണക്ക് തയ്യാറാക്കുന്നത് നിര്‍ത്തി ലോകബാങ്കിന്റെ കണക്കുകളെ ആശ്രയിക്കുന്നതും വിമര്‍ശനത്തിന് ഇടയാക്കിയിട്ടുണ്ട്.
രാജ്യത്തെ സമ്പത്തിന്റെ വിതരണത്തിലെ വലിയ അന്തരമാണ് റിപ്പോര്‍ട്ട് ചൂണ്ടിക്കാട്ടുന്ന മറ്റൊരു പ്രശ്‌നം. 2026ലെ ലോക അസമത്വ റിപ്പോര്‍ട്ട് പ്രകാരം ഇന്ത്യയിലെ ഏറ്റവും ഉയര്‍ന്ന വരുമാനമുള്ള പത്ത് ശതമാനം പേരുടെ കൈയിലാണ് രാജ്യത്തെ മൊത്തം വരുമാനത്തിന്റെ 58 ശതമാനത്തോളം. അതേസമയം, താഴെയുള്ള 50 ശതമാനം ജനങ്ങള്‍ക്ക് ലഭിക്കുന്നത് 15 ശതമാനം മാത്രമാണ്. അതായത് രാജ്യത്തിന്റെ സാമ്പത്തിക വളര്‍ച്ചയില്‍നിന്നുള്ള വലിയ നേട്ടം സമ്പന്ന വിഭാഗത്തിലേക്കാണ് കൂടുതല്‍ എത്തുന്നത്. ജാതിവ്യവസ്ഥയുടെ ചരിത്രപരമായ സ്വാധീനം, ഭൂമിയുടെയും മറ്റ് സ്വത്തുക്കളുടെയും അസമമായ ഉടമസ്ഥാവകാശം, ഗുണമേന്മയുള്ള വിദ്യാഭ്യാസത്തിന്റെ അഭാവം എന്നിവയും ഈ അന്തരം വര്‍ധിപ്പിക്കുന്നതായി സാമ്പത്തിക വിദഗ്ധന്‍ നിതിന്‍ കുമാര്‍ ഭാരതി ചൂണ്ടിക്കാട്ടുന്നു. നല്ല വിദ്യാഭ്യാസവും ആരോഗ്യപരിരക്ഷയും എല്ലാവര്‍ക്കും ലഭിക്കാത്തതും പിന്നാക്ക വിഭാഗങ്ങളുടെ മുന്നേറ്റത്തെ ബാധിക്കുന്നുണ്ട്.
തൊഴില്‍ രംഗത്തെ അവസ്ഥയും ആശങ്കയുണ്ടാക്കുന്നതാണ്. ദാരിദ്ര്യം കുറഞ്ഞെങ്കിലും സാധാരണക്കാരുടെ വേതനത്തില്‍ കാര്യമായ വളര്‍ച്ചയില്ലെന്നാണ് സാമ്പത്തിക വിദഗ്ധരുടെ വിലയിരുത്തല്‍. 2023ലെ കണക്കനുസരിച്ച് ഏറ്റവും ഉയര്‍ന്ന വരുമാനമുള്ള പത്ത് ശതമാനം തൊഴിലാളികളുടെ ശരാശരി വരുമാനം ഏറ്റവും താഴെയുള്ള പത്ത് ശതമാനക്കാരുടേതിന്റെ 13 മടങ്ങായിരുന്നു. യുവാക്കള്‍ക്കിടയിലെ തൊഴിലില്ലായ്മയും വലിയ പ്രശ്‌നമാണ്. സര്‍ക്കാര്‍ കണക്കുകള്‍ പ്രകാരം 2025 ഏപ്രിലില്‍ യുവാക്കളുടെ തൊഴിലില്ലായ്മ നിരക്ക് 13.8 ശതമാനമായിരുന്നു. 2026 മാര്‍ച്ചില്‍ ഇത് 15.2 ശതമാനമായി ഉയര്‍ന്നു. അസിം പ്രേംജി സര്‍വകലാശാലയുടെ 2026ലെ തൊഴില്‍ റിപ്പോര്‍ട്ട് പ്രകാരം 15 മുതല്‍ 25 വയസ്സുവരെയുള്ള ബിരുദധാരികളില്‍ ഏകദേശം 40 ശതമാനം പേര്‍ക്ക് ജോലിയില്ല. 25 മുതല്‍ 29 വയസ്സുവരെയുള്ളവരില്‍ ഇത് 20 ശതമാനത്തോളമാണ്. ഡിപ്ലോമയോ ബിരുദാനന്തര ബിരുദമോ നേടിയവരില്‍ തൊഴിലില്ലായ്മ നിരക്ക് 29.4 ശതമാനമായി ഉയര്‍ന്നതായും റിപ്പോര്‍ട്ട് പറയുന്നു.
ആരോഗ്യ, വിദ്യാഭ്യാസ മേഖലകളിലെ കുറവുകളും ദാരിദ്ര്യം കുറയ്ക്കുന്നതിലെ നേട്ടങ്ങള്‍ക്ക് വെല്ലുവിളിയാകുന്നുണ്ട്. രാജ്യത്തിന്റെ മൊത്തം ആഭ്യന്തര ഉല്‍പാദനത്തിന്റെ ഒരു ശതമാനത്തിലേറെ മാത്രമാണ് പൊതുജനാരോഗ്യത്തിനായി ചെലവാക്കുന്നത്. ഇതുമൂലം സര്‍ക്കാര്‍ ആശുപത്രികള്‍ക്ക് ആവശ്യമായ സൗകര്യങ്ങള്‍ ഒരുക്കാന്‍ കഴിയുന്നില്ലെന്നും ചികിത്സയ്ക്കുള്ള വലിയ ചെലവ് സാധാരണ കുടുംബങ്ങള്‍ തന്നെ വഹിക്കേണ്ടിവരുന്നുവെന്നും സാമ്പത്തിക വിദഗ്ധ ജയതി ഘോഷ് ചൂണ്ടിക്കാട്ടുന്നു. ഗുരുതരമായ രോഗങ്ങള്‍ വന്നാല്‍ കുടുംബങ്ങളുടെ സമ്പാദ്യം തീരുകയും പലരും കടത്തിലാകുകയും ചെയ്യുന്നു. ആരോഗ്യച്ചെലവ് മൂലം ദാരിദ്ര്യത്തിലേക്ക് വീഴുന്നവരും കുറവല്ല. ദാരിദ്ര്യം കുറഞ്ഞെന്ന കണക്കിനൊപ്പം ജനങ്ങളുടെ പോഷകാഹാരവും ആരോഗ്യവും തൊഴില്‍ സുരക്ഷയും കൂടി പരിശോധിക്കേണ്ടതുണ്ടെന്നാണ് വിദഗ്ധരുടെ നിലപാട്.
ദാരിദ്ര്യവും സാമ്പത്തിക അസമത്വവും ഒരേസമയം പരിഹരിക്കുകയാണ് ഇന്ത്യയുടെ മുന്നിലുള്ള പ്രധാന വെല്ലുവിളി. സമ്പന്നരില്‍നിന്ന് കൂടുതല്‍ നികുതി ഈടാക്കുന്ന നയം നടപ്പാക്കണമെന്നും ആ പണം പൊതുവിദ്യാഭ്യാസത്തിനും ആരോഗ്യ മേഖലയ്ക്കും ഉപയോഗിക്കണമെന്നും വികസന സാമ്പത്തിക വിദഗ്ധ ദീപ സിന്‍ഹ അഭിപ്രായപ്പെടുന്നു. റോഡുകളും പാലങ്ങളും മറ്റ് അടിസ്ഥാന സൗകര്യങ്ങളും വികസിപ്പിക്കുന്നത് പ്രധാനമാണ്. എന്നാല്‍ അതിനൊപ്പം സര്‍ക്കാര്‍ സ്‌കൂളുകളും ആശുപത്രികളും മെച്ചപ്പെടുത്തണം. സാമ്പത്തിക വളര്‍ച്ചയുടെ നേട്ടം താഴെത്തട്ടിലുള്ളവര്‍ക്കും ലഭിക്കുന്ന സാഹചര്യം ഉണ്ടാകണം. കാര്‍ഷിക ഉല്‍പാദനം വര്‍ധിപ്പിക്കല്‍, വ്യവസായ മേഖലയില്‍ കൂടുതല്‍ തൊഴില്‍ സൃഷ്ടിക്കല്‍, ഗ്രാമങ്ങളില്‍നിന്ന് നഗരങ്ങളിലേക്കുള്ള തൊഴില്‍ അവസരങ്ങള്‍ വര്‍ധിപ്പിക്കല്‍ എന്നിവയില്‍ ചൈനയില്‍നിന്ന് ഇന്ത്യക്ക് പാഠങ്ങള്‍ ഉള്‍ക്കൊള്ളാനുണ്ടെന്നും വിദഗ്ധര്‍ ചൂണ്ടിക്കാട്ടുന്നു.
ദാരിദ്ര്യത്തില്‍നിന്ന് 50 കോടി ജനങ്ങളെ കരകയറ്റിയെന്നത് വലിയ നേട്ടമാണെങ്കിലും രാജ്യത്തെ 23.3 കോടി പേര്‍ ഇപ്പോഴും പ്രതിദിന വരുമാന പരിധിക്ക് താഴെയാണെന്ന കണക്ക് മറക്കാനാകില്ല. ദാരിദ്ര്യം കുറയ്ക്കുന്നതിനൊപ്പം വരുമാനവും അവസരങ്ങളും തുല്യമായി വിതരണം ചെയ്യാന്‍ കഴിഞ്ഞാലേ ഈ നേട്ടം സാധാരണക്കാരുടെ ജീവിതത്തില്‍ പൂര്‍ണമായ മാറ്റമാകൂ.