ശബ്ദം കൊണ്ടും ഭാവതീവ്രത കൊണ്ടും ഇന്ത്യന്‍ സിനിമയെ വിറപ്പിച്ച അഭിനയപ്രതിഭ; പ്രശസ്ത നടന്‍ നാനാ പടേക്കര്‍ അന്തരിച്ചു; വിയോഗം ഗോവയിലെ വസതിയില്‍ വെച്ചുണ്ടായ ഹൃദയാഘാതത്തെ തുടര്‍ന്ന്; വിടവാങ്ങിയത് സിനിമയിലെയും സാമൂഹിക രംഗത്തെയും അപൂര്‍വ്വ വ്യക്തിത്വം
ഇന്ത്യന്‍ സിനിമയില്‍ സ്വന്തമായൊരു അഭിനയശൈലിയും അതിശക്തമായ ശബ്ദസാന്നിധ്യവും കൊണ്ട് തലമുറകളെ വിസ്മയിപ്പിച്ച ബഹുമുഖ പ്രതിഭ നാനാ പടേക്കര്‍ (75) അന്തരിച്ചു. ഗോവയിലെ വസതിയില്‍ വെച്ചുണ്ടായ കടുത്ത ഹൃദയാഘാതത്തെ തുടര്‍ന്ന് വ്യാഴാഴ്ച പുലര്‍ച്ചെയായിരുന്നു അന്ത്യം. വീട്ടുപറമ്പില്‍ ബോധരഹിതനായി വീണ അദ്ദേഹത്തെ ഉടന്‍തന്നെ ദോന പൗളയിലെ മണിപ്പാല്‍ ആശുപത്രിയില്‍ എത്തിച്ചെങ്കിലും രാവിലെ 5.20-ഓടെ മരണം സ്ഥിരീകരിക്കുകയായിരുന്നു. ഡോക്ടര്‍മാര്‍ 45 മിനിറ്റോളം ജീവന്‍ രക്ഷിക്കാന്‍ ശ്രമിച്ചെങ്കിലും ഫലമുണ്ടായില്ല.
ആശുപത്രിയിലെ ഓങ്കോളജി വിഭാഗം മേധാവി ഡോ. ശേഖര്‍ സാല്‍ക്കറാണ് മരണം സ്ഥിരീകരിച്ചത്. ഹിന്ദി, മറാഠി സിനിമാ ലോകത്ത് നാല് പതിറ്റാണ്ടിലേറെയായി നിറഞ്ഞുനിന്ന, പകരം വെക്കാനില്ലാത്ത ഒരു വലിയ അഭിനയ അധ്യായത്തിനാണ് ഇതോടെ തിരശ്ശീല വീഴുന്നത്. മഹാരാഷ്ട്രയിലെ റായ്ഗഡ് ജില്ലയിലുള്ള മുരുദ്-ജന്‍ജീരയില്‍ വിശ്വനാഥ് പടേക്കര്‍ എന്ന പേരില്‍ ജനിച്ച നാനാ പടേക്കര്‍, മുംബൈയിലെ പ്രശസ്തമായ സര്‍ ജെ.ജെ. ഇന്‍സ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് അപ്ലൈഡ് ആര്‍ട്ടില്‍ നിന്നാണ് വിദ്യാഭ്യാസം പൂര്‍ത്തിയാക്കിയത്. അതിനുശേഷമാണ് അഭിനയരംഗത്തേക്ക് കടന്നുവരുന്നത്. 1978-ല്‍ പുറത്തിറങ്ങിയ ‘ഗമന്‍’ എന്ന സിനിമയിലൂടെ ബോളിവുഡില്‍ അരങ്ങേറ്റം കുറിച്ച അദ്ദേഹം, പടിപടിയായി വെല്ലുവിളി നിറഞ്ഞ കഥാപാത്രങ്ങളിലൂടെ സ്വന്തമായൊരു സാമ്രാജ്യം കെട്ടിപ്പടുക്കുകയായിരുന്നു.
ഒരു അഭിനേതാവ് എന്ന നിലയില്‍ അദ്ദേഹത്തിന്റെ കരിയര്‍ മാറ്റിമറിച്ചത് ‘പരിന്ദ’ (Parinda) എന്ന ചിത്രമായിരുന്നു. ഈ ചിത്രത്തിലെ പ്രകടനത്തിന് മികച്ച സഹനടന്നുള്ള ദേശീയ അവാര്‍ഡ് അദ്ദേഹത്തെ തേടിയെത്തി. പിന്നീട് ‘ക്രാന്തിവീര്‍’ (Krantiveer) എന്ന ചിത്രത്തിലെ പ്രകടനത്തിന് മികച്ച നടനുള്ള ദേശീയ അവാര്‍ഡും അദ്ദേഹം സ്വന്തമാക്കി. ‘അഗ്‌നി സാക്ഷി’, ‘ഖാമോഷി: ദി മ്യൂസിക്കല്‍’, ‘അബ് തക് ഛപ്പന്‍’, ‘അപഹരണ്‍’ തുടങ്ങിയ ചിത്രങ്ങളിലെ അദ്ദേഹത്തിന്റെ പ്രകടനം ഇന്ത്യന്‍ സിനിമയിലെ തന്നെ എക്കാലത്തെയും മികച്ച അഭിനയ മുഹൂര്‍ത്തങ്ങളായി വിലയിരുത്തപ്പെടുന്നു. ഗൗരവമേറിയതും തീവ്രവുമായ കഥാപാത്രങ്ങള്‍ മാത്രമല്ല, കോമഡി വേഷങ്ങളും തനിക്ക് തനതായ ശൈലിയില്‍ വഴങ്ങുമെന്ന് അദ്ദേഹം തെളിയിച്ചു. ‘വെല്‍ക്കം’ (Welcome) എന്ന ജനപ്രിയ ചിത്രത്തിലെ ‘ഉദയ് ഷെട്ടി’ എന്ന കഥാപാത്രം പുതിയ തലമുറയ്ക്കിടയിലും അദ്ദേഹത്തെ തരംഗമാക്കി മാറ്റി. അഭിനയത്തിന് പുറമെ സംവിധാനത്തിലും നിര്‍മ്മാണത്തിലും അദ്ദേഹം കഴിവ തെളിയിച്ചിട്ടുണ്ട്. ‘പ്രഹാര്‍: ദി ഫൈനല്‍ അറ്റാക്ക്’ എന്ന ചിത്രം സംവിധാനം ചെയ്തത് നാനാ പടേക്കറായിരുന്നു.
സിനിമാലോകത്തെ അമൂല്യ സംഭാവനകള്‍ക്ക് രാജ്യം അദ്ദേഹത്തെ ആദരിച്ചിട്ടുണ്ട്. മൂന്ന് ദേശീയ ചലച്ചിത്ര അവാര്‍ഡുകളും നാല് ഫിലിംഫെയര്‍ അവാര്‍ഡുകളും നിരവധി സംസ്ഥാന അവാര്‍ഡുകളും അദ്ദേഹം കരസ്ഥമാക്കി. 2013-ല്‍ രാജ്യം അദ്ദേഹത്തിന് ‘പദ്മശ്രീ’ പുരസ്‌കാരം നല്‍കി ആദരിച്ചു. സുഖലോലുപതയോ കൃത്രിമത്വമോ ഇല്ലാതെ, ഡയലോഗ് ഡെലിവറിയിലെ വേഗതയും ശരീരഭാഷയിലെ കടുപ്പവും കൊണ്ടാണ് നാനാ പടേക്കര്‍ എന്ന നടന്‍ ക്യാമറയ്ക്ക് മുന്നില്‍ ജീവിച്ചത്. വെള്ളിത്തിരയ്ക്ക് പുറത്ത് വ്യക്തിജീവിതത്തില്‍ നിരവധിയായ തിരിച്ചടികളും പരീക്ഷണങ്ങളും അദ്ദേഹം നേരിട്ടിട്ടുണ്ട്. 1978-ല്‍ നീല്‍കന്തി പടേക്കറെയാണ് അദ്ദേഹം വിവാഹം കഴിച്ചത്. ദുര്‍വാസ, മല്‍ഹാര്‍ എന്നീ രണ്ടു മക്കളാണ് ഈ ബന്ധത്തിലുള്ളത്. എന്നാല്‍ മൂത്തമകന്‍ ദുര്‍വാസ ചെറുപ്പത്തില്‍ത്തന്നെ രോഗബാധിതനായി മരണപ്പെട്ടത് അദ്ദേഹത്തെ മാനസികമായി ഏറെ തളര്‍ത്തിയിരുന്നു. പിന്നീട് വ്യക്തിപരമായ അഭിപ്രായവ്യത്യാസങ്ങള്‍ കാരണം ഭാര്യയുമായി പിരിഞ്ഞു താമസിച്ചെങ്കിലും നിയമപരമായി അവര്‍ വേര്‍പിരിഞ്ഞിരുന്നില്ല.
സിനിമയ്ക്കപ്പുറം വലിയൊരു സാമൂഹിക പ്രവര്‍ത്തകന്‍ കൂടിയായിരുന്നു നാനാ പടേക്കര്‍. മഹാരാഷ്ട്രയിലെ വരള്‍ച്ച ബാധിത പ്രദേശങ്ങളിലെ കര്‍ഷകരുടെ കണ്ണീരൊപ്പാന്‍ അദ്ദേഹം മുന്‍കൈയെടുത്തു. ‘നാം ഫൗണ്ടേഷന്‍’ (Naam Foundation) എന്ന സംഘടനയിലൂടെ ആയിരക്കണക്കിന് ദുരിതബാധിതരായ കര്‍ഷക കുടുംബങ്ങള്‍ക്ക് അദ്ദേഹം സാമ്പത്തികവും അല്ലാത്തതുമായ സഹായങ്ങള്‍ എത്തിച്ചു നല്‍കി. പട്ടിണി കിടക്കുന്ന കര്‍ഷകര്‍ക്കായി സ്വന്തം സമ്പാദ്യം പങ്കുവെച്ച ആ വലിയ മനസ്സ് മറാഠി മണ്ണില്‍ എന്നും സ്മരിക്കപ്പെടും. വലിയ ആര്‍ഭാടങ്ങളോ പത്രാസോ ഇല്ലാതെ സാധാരണക്കാരനായി ജീവിച്ച നാനാ പടേക്കറുടെ വിയോഗം സിനിമാ-സാമൂഹിക രംഗങ്ങള്‍ക്ക് നികത്താനാവാത്ത നഷ്ടമാണ്. പരിന്ദയിലെ അപകടകാരിയായ വില്ലനില്‍ നിന്ന് ക്രാന്തിവീറിലെ വിപ്ലവകാരിയിലേക്കും അബ് തക് ഛപ്പനിലെ പൊലീസ് ഓഫീസറിലേക്കുമുള്ള അദ്ദേഹത്തിന്റെ പരകായപ്രവേശം ഇന്ത്യന്‍ ചലച്ചിത്ര ചരിത്രത്തില്‍ സുവര്‍ണ്ണ അക്ഷരങ്ങളില്‍ രേഖപ്പെടുത്തപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു.
പ്രധാനമന്ത്രി, കേന്ദ്രമന്ത്രിമാര്‍, മുഖ്യമന്ത്രിമാര്‍, ബോളിവുഡിലെയും മറാഠി സിനിമയിലെയും പ്രമുഖ താരങ്ങള്‍ തുടങ്ങി സമൂഹത്തിന്റെ വിവിധ തുറകളിലുള്ളവര്‍ അദ്ദേഹത്തിന്റെ നിര്യാണത്തില്‍ അനുശോചനം രേഖപ്പെടുത്തി. ഇന്ത്യന്‍ സിനിമയ്ക്ക് തന്റെ ശക്തമായ ശബ്ദവും വ്യക്തിത്വവും സമ്മാനിച്ച ആ മഹാനടന്റെ ഓര്‍മ്മകള്‍ക്ക് മുന്നില്‍ പ്രണാമം അര്‍പ്പിക്കുകയാണ് ആരാധക ലോകം.